Οι Παναγίες της Μικράς Ασίας

 

O Χρήστος Ζερμπίνος στο ακορντεόν και ο Μίλτος Λογιάδης στο πιάνο, σε μια όμορφη απόδοση του πολύ γνωστού μικρασιάτικου τραγουδιού: Από ξένο τόπο.

Οι εικόνες και οι τοιχογραφίες ή τα ψηφιδωτά της Παναγίας που ήρθαν από τη Μικρά Ασία ή βρίσκονται ακόμα εκεί είναι (με τη σειρά τους στο βίντεο):

1. Παναγία Καστρέλλα (Πυργαδίκια Χαλκιδικής). εκ της νήσου Αφθόνης της θάλασσας του Μαρμαρά - Πυργαδίκια Χαλκιδικής

2. Θεοτόκος Γλυκοφιλούσα («Η Επίσκεψις»)   - Tρίγλεια της Μ. Ασίας, Ναός αγίου Βασιλείου - Χριστιανικό και Βυζαντινό Μουσείο

3. Παναγία Σκουπιώτισσα (η εκ Σκουπίων Προποντίδας) - Νέα Ρόδα Χαλκιδικής

4. Παναγία Γελούσα (τοιχογραφία) - Νίγδη Καππαδοκίας

5. Τοιχογραφία της Παναγίας ανάμεσα στον Κωνσταντίνο Ζ Πορφυρογέννητο και τη αυτοκράτειρα Ειρήνη- Αγία Σοφία , Κωνσταντινούπολη

6. Δέησις - Θεοτόκος - ψηφιδωτό - Αγία Σοφία, Κωνσταντινούπολη

7. Θεοτόκος - ψηφιδωτό - Αγία Σοφία, Κωνσταντινούπολη

8. Ψηφιδωτό της Παναγίας και του Ιησού Χριστού - Αγία Σοφία, Κωνσταντινούπολη

9. Παναγία Προυσιώτισσα (Προύσας) - Ευρυτανία

10. Παναγία Κερά- Καρδιώτισσα, εκ Κωνσταντινουπόλεως - Ηράκλειο Κρήτης

11. Παναγία Απολλωνιαδίτισσα. Απολλωνιάδας Προύσας - Αλεξανδρούπολη

12. Παναγία Γρηγορούσα (οικογενειακό κειμήλιο από τη Μικρά Ασία )- Αθήνα

13. Παναγία Η Πάντων Ελπίς (μεταφέρθηκε από τη Μικρά Ασία στα χρόνια της μεγάλης προσφυγιάς, δεν υπάρχουν άλλες πληροφορίες) - Θεσσαλονίκη

14. Παναγία η Γοργοεπήκοος Σμύρνης - Μάνδρα Αττικής

15. Παναγία Φανερωμένη (μεταφερθηκε από την παλαια Μηχανιώνα της Κυζικηνής Χερσονήσου, που βρίσκεται στην Προποντίδα της Μικράς Ασίας)- Νέα Μηχανιώνα

16. Παναγία Σουμελά (από το μοναστήρι στο όρος Mελά στον Πόντο) - όρος Βέρμιο

17. Παναγία η Μπαλουκλιώτισσα - Μπαλουκλί, Κωνσταντινούπολη

18. Παναγία Κορυφινή (από τη νήσο Καλόλιμνο της Προποντίδας – στη θάλασσα του Μαρμαρά ) - Νέα Μουδανιά Χαλκιδικής

Η μελωδία βρίσκεται στο cd του 2012: Εαρινή Ισημερία,
Χρήστος Ζερμπίνος (ακορντεόν) - Μίλτος Λογιάδης (πιάνο)

Το βίντεο και στο youtube εδώ: Προσευχή

Τα κουτάλια της αγάπης

στο youtube

Οργανικός χορός της Καππαδοκίας σε 2/4. Ονομάστηκε Κόνιαλης (Κόνιαλι στην εδώ Ελλάδα) λόγω της καταγωγής του πιθανότατα, από το Ικόνιο της Μικράς Ασίας. Είναι ο χορός των κουταλιών, γαμήλιος χορός που τον χόρευαν κατά σειρά, μετά την στέψη, πρώτα ο γαμπρός και η νύφη και στη συνέχεια όλο το σόι.
Χορεύονταν επίσης από ζευγάρια, γυναικών ή ανδρών, ή από ανδρόγυνα. Το κάθε μέλος του ζευγαριού κρατούσε 4 κουτάλια, 2 σε κάθε χέρι.
Τα κουτάλια ήταν τριών ειδών:
Τα «ταχταδιώνας» (σανιδένια) με ζωγραφισμένα λουλούδια στο κοίλο μέρος και δίστιχα στην τουρκική γλώσσα στη λαβή, που τα έφτιαχναν στο Ικόνιο και στη Σίλλη.
Τα «σιδερώνας» (μεταλλικά) τα κοινά κουτάλια που χρησιμοποιούσαν στο φαγητό καθημερινά, που τα προμηθευόταν από την Κων/πολη και
Τα «κοκάλινα» που ερχόταν και αυτά από την Κων/πολη.
(πηγή: https://www.topoikaitropoi.gr/videos/choros-ton-koutalion-koniali-video/)
Στο ακορντεόν ο υπέροχος Λάζαρος Κουλαξίζης. Ένας μουσικός - θρύλος.
Ο Λάζαρος Κουλαξίζης ήταν γόνος οικογενείας μουσικών, από την Πόλη, που ήρθαν στη μαμά Ελλάδα το 22..  Πρωτοανέβηκε στο πάλκο σε ηλικία 10 χρονών. Στο παίξιμό του ενσωμάτωσε μικρασιάτικα ακούσματα και για πολλές δεκαετίες με τα μαγικά του πλήκτρα κέντησε πλήθος λαϊκών και δημοτικών τραγούδιών, στη δισκογραφία αλλά και δίπλα σε κορυφαίους μουσικούς και τραγουδιστές..
Μια συνέντευξή του εδώ

Συνέντευξη Λάζαρου Κουλαξίζη

Τα αποσπάσματα βίντεο από δω. Χορεύει ο Πολιτιστικός Σύνδεσμος Ζαγορίσιων.

βίντεο

Η πρώτη εικόνα είναι η Παναγία η Μπαλουκλιώτισα (Ζωοδόχος Πηγή στο Μπαλουκλί)
Οι καρτ ποστάλ είναι παλιές, εικόνες από τη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη κυρίως.

Είναι ο αδερφός μου ο Στάθης..

Μια αληθινή ιστορία, που φέρνει δάκρυα στα μάτια..
Με τα λόγια του κυρίου Σταύρου Γουναρίδη

Η πρώτη απόπειρα να ηχογραφηθεί και να αποτυπωθεί σε βίντεο η ιστορία, στην οποία πρωταγωνιστεί ο παππούς μου ο Σταύρος με τον μικρό αδερφό του, τον Στάθη έγινε πριν ακόμα γίνει η παρουσίαση των "Ψιθύρων".
Από μια ψυχή, εκ των "συν αυτώ"...
Και ήταν εκπληκτική!
Ενθουσιάστηκα!
Και όταν, στην πορεία των προετοιμασιών για εκείνη τη βραδιά, Ο Θεός μας έστειλε ως ένα ακόμα δώρο τον Κωνσταντίνο Κωνσταντόπουλο, τα πράγματα έγιναν πιο "συνηθισμένα" από ποτέ.
Η αφήγησή του είναι πέρα των προσδοκιών...
Έφτασε μέχρι του σημείου ο ίδιος να προσπαθεί να μας πείσει πως η ιστορία αυτή πρέπει να ηχογραφηθεί σε στούντιο με τον πιο επαγγελματικό τρόπο που γίνεται.
Και πήγε και το έκανε. 

(Στο Studio 19st Athens / sound & multimedia team, στον Άγιο Δημήτριο).

Πάντα χωρίς κανένα προσωπικό κέρδος, σαν φίλος από παλιά.
Ακούγοντάς τον, νομίζεις πως είσαι κι εσύ εκεί. 
Δίπλα στο φευγιό τους...
Και σε κάνει και κλαις.
Έτσι απλά.
Να τρέχουν τα δάκρυα ανεξέλεγκτα και να μη θες να τα ελέγξεις.
Η απίστευτη δύναμη της ιστορίας του Στάθη.
Και κάπου εκεί ήρθε και η απογείωση της όλης ιστορίας με την πλαισίωση των πάντων από την απίθανα ταιριαστή "Σμύρνη" του Σταμάτη Σπανουδάκη, που σε ταξιδεύει (δίχως ναύλα...) σ΄εκείνα τα πατρογονικά μέρη.
Κι έρχεται να με μπερδέψει ακόμα περισσότερο. 
Τι είναι πιο δυνατό πάνω σε αυτήν την ψυχή; 
Η μεγαλωσύνη του ή η γενναιοδωρία του;
Η πίστη του σε Εκείνον ή η πνευματικότητά του;
Η πρώτη δική του σελίδα στο βιβλίο;
Η παρουσία του σε εκείνο το αξέχαστο βράδυ της παρουσίασης;

Η απίστευτη πραγματικότητα πως είναι ένας εκ των "συν αυτώ", ίσως ο πιο απρόβλεπτος "κολλητός";
Ή η μουσική του που τύλιξε σαν νεογέννητο αυτό το βίντεο;
Δεν ξέρω τι να πρωτοδιαλέξω.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες στην Ιωάννα Σκαρλάτου και στην όλη επιμέλεια των εκδόσεων "Έαρ", σε όσους παρευρέθησαν στην παρουσίαση, ακούγοντας την ιστορία μας για πρώτη φορά ζωντανά, αλλά και σε όλους εκείνους, γνωστούς και αγνώστους, που έχουν οδηγήσει στην απρόσμενη εξάντληση σχεδόν της α΄έκδοσης, ένα μήνα αφότου κυκλοφόρησε το βιβλιαράκι μας.

* ΥΓ:
Παρ΄όλα αυτά, τίποτα δεν είμαστε.
Η εύνοια του Θεού στέκει από πάνω μας, σχεδόν σκανδαλώδης...
Ένα τραγουδάκι πάντως που τελευταία ακούγεται λέει, μεταξύ άλλων: 
"...να πάψω να βλέπω τα μπράβο του κόσμου!"
Εμείς έτσι το βλέπουμε.
Απλά πως ο καλός Θεός μάς δωρίζει και κάποιες τέτοιες στιγμές (ανάμεσα σε άλλες που παραχωρεί και πάλι "προς το συμφέρον", αλλά δεν μπορούμε να τις καταπιούμε με τίποτα...), που νοστιμεύουν τις ζωές μας.
Κι αν, που και που, έτσι χαιρόμαστε εδώ, σκέψου πως θα΄ναι εκεί όπου δεν θα λαχταράμε ν΄ακούμε πια τους ψιθύρους του Θεού, αλλά θα απολαμβάνουμε στην αιωνιότητα τα ίδια τα λόγια Του. 
Βλέποντας Τον Ίδιο, πρόσωπο προς πρόσωπο...

(Τα videos της παρουσίασης θα ανέβουν τις προσεχείς μέρες από το φιλικό μας ιστολόγιο "Άπαντα Ορθοδοξίας", απ΄όπου μας ζητήθηκαν).

Τέλος και τω Θεώ δόξα...

πηγή: 

Αμφοτεροδεξιός - Είναι ο αδελφός μου ο Στάθης... 

Από ξένο τόπο..

Κόρη, αδερφή, γυναίκα, έπειτα μάνα και γιαγιά.. Μικρά λευκά χεράκια, απλή και καθαρή καρδιά Γαρυφαλάκια η ανάσα σου βαμβάκι τα μαλλιά Για Εκεί.. Για Τότε τα χείλη σφραγισμένα Κάτι ταξίδια σιωπηλά μονάχα κάνατε πιασμένοι χέρι χέρι ο Αλέκος σου κι εσύ Πίσω από μια κιτρινισμένη φωτογραφία η λέξη σου ακόμα με βουρκώνει "Προσφυγούλα" (για τη γιαγιά μου)

Απο ξένο τόπο. (Βιολί: Στέφανος Βαρτάνης)

Ο δημοσιογράφος και παραγωγός Νίκος Μπαζιάνας έγραψε για κείνον: "Ο Στέφανος Βαρτάνης ήταν σπουδαίος δεξιοτέχνης του βιολιού.Παράλληλα διέθετε και την ικανότητα της σύνθεσης και του αυτοσχεδιασμού. Ήταν τέλειος γνώστης των ρυθμών και των «δρόμων» της ελληνικής μουσικής και συνδύαζε την πρακτική πείρα με τη θεωρητική κατάρτιση. Μελετούσε συνεχώς το όργανο και αποσπούσε βαθμιαία τα μυστικά του. Έτσι ανέπτυξε, διεύρυνε και προώθησε την τεχνική του παιξίματος, πλουτίζοντάς την με ένα δικό του προσωπικό στοιχείο. Ο Βαρτάνης έπαιξε με μεγάλη ευχέρεια κάθε είδος Ελληνικής Μουσικής, ελαφρά, λαϊκή , δημοτική , ακόμα και Ευρωπαϊκή. Η μεγάλη του αγάπη , που και εδώ είχε επιτυχία, ήταν τα μικρασιάτικα τραγούδια. Τις δυο τελευταίες δεκαετίες της ζωής του ξυπνούν μέσα του πιο έντονα οι παιδικές του μνήμες, τα παλιά ακούσματα από μελωδίες και ρυθμούς της Ιωνίας που μ ’αυτά καταπράυναν την οδύνη τους και κοίμιζαν τον καημό τους για τις χαμένες πατρίδες οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στις φτωχογειτονιές της Αθήνας και του Πειραιά. Ο Στέφανος Βαρτάνης ως καλλιτέχνης ήταν εξαίρετος και γοητευτικός. Ως άνθρωπος διακρινόταν για το ήθος και την σεμνότητα και την ευγένειά του.”

Τόποι ψυχής..

Τόποι ψυχής χαμένοι

όπου βαθιά κοιμούνται

το αίμα και ο μόχθος

Παντού αλλού εμείς ξένοι

μα εκεί ακουμπά η μνήμη

σαν ψάχνει μια αγκαλιά

Εκεί..

"Εκεί" λέγανε
οι πρόσφυγες παππούδες.

Δυο συλλαβές μονάχα
και μετά σιωπή.

Καθώς το βλέμμα χανόταν
σ' αγαπημένους τόπους
μέσα τους, εκεί βαθιά.

"Εκεί" και σήμερα
βαθιά μου αν ψηλαφήσω

ουλή μνήμης προγονικής
που δακρύζει ακόμη.

'Εγραψε η Βασιλική στις 10 Δεκεμβρίου 2013.