Κλάψτε ουρανοί κι αστέρια - Μανώλης Μητσιάς (1978)

 Αύγουστος του 1978 και ο "Ερμής τσέπης" όπως τον αποκαλούσε η Μελίνα Μερκούρη, ο Σταύρος Ξαρχάκος συμπληρώνει 15 χρόνια στο ελληνικό τραγούδι. Ο ΕΟΤ για να τον τιμήσει διοργανώνει 4 συναυλίες του στον Λυκαβηττό.

Από την πρώτη, 24 Αυγούστου του 78, είναι αυτό το βίντεο. Ο Μανώλης Μητσιάς τραγουδά το Κλάψτε ουρανοί κι αστέρια, με τον Κώστα Παπαδόπουλο σολίστ του μπουζουκιού και τον ίδιο το Σταύρο βέβαια στη διεύθυνση της ορχήστρας. Το Κλάψτε ουρανοί κι αστέρια ήταν από τις πρώτες συνθέσεις του Ξαρχάκου. Πρωτοκυκλοφόρησε, με διαφορετική πρώτη στροφή από αυτή που γνωρίζουμε, και άλλη ενορχήστρωση, το 1963, στην πίσω πλευρά ενός 45αριού (πιο πολλά εδώ: https://www.ogdoo.gr/diskografia/stigmes/klapste-ouranoi-ki-asteria-i-proti-akykloforiti-ektelesi-tou-tragoudioy ). Ακούστηκε ως ορχηστρικό στην ταινία Λόλα το 1964, από τα μαγικά δάχτυλα του Γιώργου Ζαμπέτα. Και έφτασε το 1968 για να κυκλοφορήσει στο δίσκο Χρώματα, με την αξεπέραστη ερμηνεία του Γρηγόρη Μπιθικώτση. Ο Μανώλης Μητσιάς εδώ είναι συγκινητικός, καθώς κοιτάζει τον Σταύρο Ξαρχάκο με σεβασμό, σχεδόν με ευλάβεια. Όπως του πρέπει.

Άπλωσε το χεράκι σου..

Στις 4 Μαϊου του 1988, στο θέατρο Παλλάς, ο Γιώργος Νταλάρας και η Δήμητρα Γαλάνη τραγούδησαν στη μεγάλη συναυλία/ μουσική παράσταση του Σταύρου Ξαρχάκου.

Λίγο αργότερα, τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς, μια επιλογή με τραγούδια απο την παράσταση κυκλοφόρησε σε cd , δίπλο βινύλιο και κασέττες.

Το συγκεκριμένο τραγούδι δε μπήκε στο δίσκο. Κι ας είναι μια μεγάλη ερμηνεία.

Η μελωδία, οικεία κι αγαπημένη, έχει ακουστεί στην ταινία του Ντίνου Δημόπουλου Το ταξίδι (1962), και στην ταινία Διπλοπενιές (1966). Το τραγούδι Έξω φυσάει και βρέχει, πρωτοτραγουδήθηκε απο το Σταμάτη Κόκοτα το 1968, στο δίσκο του Σταύρου Ξαρχάκου Χρώματα.

Οι στίχοι του Λευτέρη Παπαδόπουλου, εντυπωσιακοί μέσα στη λιτότητά τους, με δυο λόγια στέλνουν το μήνυμα κατευθείαν στην καρδιά.

"Αφού μιλας για χωρισμό ας χωριστούμε απόψε

άπλωσε το χεράκι σου και τη ζωή μου κόψε

Φύγε λοιπόν και μην κοιτάς το δάκρυ μου που τρέχει
μα πάρε την ανάσα μου, έξω φυσάει και βρέχει.."

Αυτά τα χέρια..

Τα χέρια σου..

Όταν τα χέρια σου απλώνονται

προς τα δικά μου, αγάπη,

τι μου φέρνουν στο πέταγμά τους;

Γιατί σταμάτησαν στα χείλη μου

τόσο ξαφνικά;

Γιατί τ αναγνωρίζω

σαν κι άλλη φορά, παλιά,

να τα χω αγγίξει

σαν πριν καν να υπάρξω

να χουν σεργιανίσει

το μέτωπο, 

τη μέση μου;

Η απαλότητά τους ήρθε

φτερουγίζοντας

μές απ το χρόνο

πάνω απο θάλασσες και καπνούς

πάνω απ την Άνοιξη

κι όταν ακούμπησες τα χέρια σου

στο στήθος μου

τα γνώριζα ήδη τούτα τα φτερά 

των χρυσών περιστεριών

κι εκείνον τον πηλό

το χρώμα του σπόρου.

Τα χρόνια της ζωής μου

ήταν δρόμοι αναζήτησης

σκαρφάλωνα ατέλειωτα σκαλιά

διέσχιζα υφάλους.

Ορμούσα μπρος μαζί με τραίνα

με τα νερά επέστρεφα.

Πάνω σε ρόγες σταφυλιών

νόμιζα πως σ αγγίζω.

Σα σ’ ένα ξύλινο ξάφνιασμα

σε συναντούσα για λίγο

κι η μυγδαλιά έπαιρνε για λίγο το σχήμα

της κρυμμένης σου απαλότητας ώσπου..

..ώσπου τα δυο σου χέρια

έκλεισαν πάνω στο στήθος μου

σαν ένα ζευγάρι φτερά

που μόλις έφτασαν

στο τέρμα 

της πτήσης τους.

(Pablo Neruda - μετάφραση: Λιλάκι)

Ο Μάνος Λοϊζος, ο Γιάννης Πουλόπουλος και μια ανέκδοτη δεύτερη μελοποίηση ενός πασίγνωστου τραγουδιού

Το 1966 κυκλοφόρησε η ελληνική ταινία (μελό) 'Αγάπη που δε σβήνει ο χρόνος', με το Χρήστο Νέγκα και την Ελένη Προκοπίου. Στο τέλος της ταινίας ακούμε μια στροφή (κι ένα.. φωνήεν απ το ρεφραίν) και οι στίχοι είναι τόσο, μα τόσο οικείοι.
Νύσταξες άστρο μου, φεγγάρι μου.. Πρόκειται για το 'Όλα δικά σου μάτια μου', σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου, μα όχι με την πασίγνωστη μελοποίηση του Μίμη Πλέσσα. Όπως αποδεικνύεται, ο Μάνος Λοϊζος είχε μελοποίησει  τους στίχους του φίλου του πριν απ τον Πλέσσα, εκδοχή που έμεινε τελικά.. στο συρτάρι*. Η φωνή του Γιάννη Πουλόπουλου, στο ξεκίνημά του, τρυφερή κι αγαπημένη.

Εδώ οι τίτλοι της ταινίας, με τη μουσική του Μάνου Λοίζου:

Κι εδώ το τέλος της ταινίας, με το ανέκδοτο απόσπασμα του τραγουδιού.

Και ξανά, με λίγο πιό χαμηλό ήχο αλλά με ολόκληρο το ρεφραίν.

 Απ το κανάλι του φίλου Μανολιού (tzilivak).
( https://www.youtube.com/channel/UCIreE4pGBpZr3iJSpF4JyHQ )

*  Τη συγκεκριμένη μελωδία, αλλά με διαφορετικούς στίχους, την κυκλοφόρησε τελικά ο Μάνος σε δισκάκι με τον τίτλο "Σαββατοβραδο" με τη Ζωή Φυτούση και το Μάριο Κωστογλου το 1967. Στιχουργός και πάλι ο Λευτέρης Παπαδόπουλος.

Άνθρωποι που πίσω τους αφήσαν..

Άνθρωποι που πίσω τους αφήσαν

βουρκωμένο αχνάρι

Κλειστά βιβλία

που δε διάβασε κανείς

Κι ένα βράδυ 

για τους άλλους γιορτινό

-τόσο γαλήνια σιωπηλό

στο άδειο σπίτι-

έλυσαν τις φτερούγες τους

για το ωραίο ταξίδι

Κι απόθεσαν τα βάρη μιας ζωής

προσεκτικά στο χώμα

Γιατί σα γίνεις διάφανος

για όλους πιά

αρκεί ένα βήμα

για να επιστρέψεις

εκεί που ανήκες πάντα

Στην παιδική σου ηλικία

Άλμα στο κενό

Αιώρηση

και Τέλος.

(Για το Γιώργο Χ.)

('Εγραψε η Βασιλική στις 18/01/2014)